# Lijn, lijn-staf of matrix organisatie

In kleinere organisaties worden strategische, tactische en operationele beslissingen dikwijls door dezelfde persoon genomen. In grotere organisaties is dat niet zo, en kan de organisatie complex zijn. Als een bedrijf groeit heeft dat op een bepaald moment nood aan differentiatie op het vlak van specialisatie en arbeidsverdeling. Hierdoor gaan mensen doorheen de afdelingen verschillende functies ingevuld krijgen, gelinkt aan hun profiel, capaciteit en achtegrond.

Een functie is het geheel van taken en bevoegdheden.

Om een organisatie schematisch voor te stellen wordt dikwijls gebruik gemaakt van een organigram. Uit een organigram wordt snel duidelijk of een organisatie een vlakke bedrijfsstructuur met weinig niveaus of een sterk hiërarchische organisatie nastreeft.\
De structuur is afhankelijk van de:

* arbeidsverdeling
* coördinatievoorzieningen om alle activiteiten op elkaar af te stemmen

![De zuivere lijnorganisatie: vlakke vs hiërarchische structuur van een organisatie](/files/vpth2qIuPy4WVecU4TWh)

Uit een organigram worden ook snel de lijn functies en de staf functies duidelijk. Lijnfuncties zijn functies die deelnemen aan het besturingsproces. Dus het management dat direct deelneemt aan het besturingsproces, en verantwoordelijk is voor het leiden van de basisprocessen (=lijnmanagement)

In het organigram hierboven heeft de directeur Europa bevoegdheid over de afdelingen R\&D, Sales en Marketing.

Staf functies zijn ondersteunende functies die geen bevoegdheid hebben over onderliggende functies, maar een lijnfunctie ondersteunen. Ze nemen deel aan het bestuur door bijvoorbeeld advies of planning. Typische staf functies zijn planning, kwaliteit, research, marketing.\
In een organigram worden ze voorgesteld door ze zijdelings aan een hiërarchische lijn te koppelen. Ook hulpafdelingen zoals administratie, financiën, personeelsbeleid wordt op dezelfde wijze voorgesteld in een organigram. In het voorbeeld hieronder zie je een organigram met staffuncties kwaliteit, marketing en planning en de hulpfunctie Personeelsbeleid.

![De lijn-staf organisatie met hulpfuncties: lijn, staf en hulpfuncties in een organigram](/files/xKmWiUG9sb6JmNUkSxs9)

![De matrixorganisatie](/files/dvW49Pj3VkRRfvKLLauo)


---

# Agent Instructions: Querying This Documentation

If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://apwt.gitbook.io/it-organisatie/organisaties/de-organisatie/lijn-lijn-staf-of-matrix-organisatie.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.